Manisa ve Samsun’daki organize sanayi bölgelerinde Çinli otomotiv üreticileri için ayrılan sanayi alanlarının toplam piyasa değeri 40 milyar TL’ye yaklaştı. Ancak aradan geçen zamana rağmen sahada somut bir yatırım adımı atılmadı. Samsun’da Chery için tahsis edilen alanın başka firmalara açılması dahi gündeme geldi.
ALİ YILDIRIM
Türkiye, otomotiv sektöründe yeni bir yatırım dalgası yaratmak için son yıllarda önemli teşvikler ve arazi tahsisleri sundu. Özellikle Çinli üreticilerin elektrikli ve içten yanmalı araç yatırımlarına odaklanması, Türkiye’yi bu küresel rekabette öne çıkardı. Manisa ve Samsun’daki OSB’lerde ayrılan geniş sanayi parselleri, bugün itibarıyla yaklaşık 40 milyar TL’lik bir ekonomik büyüklüğü temsil ediyor. Buna karşın, beklenen yatırımların sahaya yansımaması soru işaretlerini artırıyor.
40 MİLYAR TL’LİK ARAZİ BEKLİYOR
Samsun Tekkeköy Yeni Organize Sanayi Bölgesi’nde Çinli otomotiv markası Chery için ayrılan yaklaşık 1,2 milyon metrekarelik alan, bölgenin en büyük sanayi parselleri arasında yer alıyor. OSB’de sanayi arsalarının metrekare fiyatı yaklaşık 5 bin TL seviyesinde bulunurken, bu alanın piyasa değeri 6 milyar TL’ye yaklaşıyor.
Manisa OSB’de ise Çinli elektrikli araç üreticisi BYD için tahsis edilen 1,6 milyon metrekarelik parsel, metrekare fiyatlarının 21 bin TL seviyesinde olması nedeniyle 33,6 milyar TL’lik bir değere ulaşıyor. Böylece iki proje için ayrılan sanayi alanlarının toplam ekonomik karşılığı 40 milyar TL sınırına dayanmış durumda.
SAMSUN’DA DENGE ARAYIŞI
Kulislerde konuşulanlara göre, Samsun’da Chery adına ayrılan büyük ölçekli parselin başka küresel otomotiv ya da teknoloji şirketlerine açılması da seçenekler arasında bulunuyor. Avrupa pazarına yakınlık, gümrük avantajları ve Türkiye iç pazarının büyüklüğü, bölgeyi yalnızca Çinli üreticiler için değil, farklı ülkelerden yatırımcılar için de cazip kılıyor.
BYD’NİN TÜRKİYE PLANI 2026’YA KİLİTLİ
Manisa OSB’de BYD için planlanan yatırım, Türkiye otomotiv sanayisi açısından bugüne kadar açıklanan en büyük projelerden biri olarak öne çıkıyor. 8 Temmuz 2024’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde imzalanan anlaşma kapsamında;
- Yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım,
- Yıllık 150 bin adet üretim kapasitesi,
- Binlerce kişilik istihdam hedeflenmişti.
Şirket cephesinden yatırımın iptal edildiğine dair resmi bir açıklama gelmezken, projenin halen planlama ve niyet aşamasında olması beklentileri sınırlı tutuyor. Fabrikanın 2026 sonunda faaliyete geçmesi öngörülüyor.
CHERY CEPHESİ SESSİZ
Samsun Tekkeköy’de Chery için hazırlanan alan, otomobil fabrikası kurulabilecek tüm teknik altyapıya sahip durumda. Yerel yönetimler; ulaşım, enerji ve lojistik bağlantıların tamamlandığını vurguluyor. Ancak Chery tarafından yatırım takvimine ilişkin net bir açıklama yapılmış değil. Mart 2025’te açıklanan Türkiye’nin 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi kapsamında, Chery International Başkanı Zhang Guibing’e Samsun yatırımı nedeniyle teşekkür belgesi verilmişti. Buna rağmen şirket, doğrudan fabrika kurma kararını resmi olarak duyurmadı. Fakat Çin’de gerçekleşen etkinlikte Chery’nin yatırım haritasında Türkiye de işaretlenmişti.
“YERİMİZ HAZIR, BAŞKALARINA DA AÇIK”
Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, bölgenin uluslararası yatırımcılar için güçlü bir potansiyele sahip olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “Chery gelirse elbette bizim için de kazanç olur. Gelmezse bu bizim için bir kayıp değil. Yerimiz çok güzel, altyapısı tamam. Başka firmalara da verebiliriz.” Doğan, Samsun’un artık büyük ölçekli yabancı yatırımlar için hazır bir şehir konumuna geldiğini vurguladı.
RAKAMLARLA YATIRIM BEKLENTİSİ
BYD – Manisa OSB
Yaklaşık 1 milyar dolar yatırım
Yıllık 150–200 bin araç kapasitesi
Üretim tesisi ve AR-GE merkezi
Vergisel ve gümrük avantajları
Chery – Samsun OSB (iddialara göre)
Yaklaşık 1 milyar dolar yatırım
1,2 milyon metrekare alan
Yıllık 200 bin araç üretim kapasitesi
5 bine kadar istihdam
TÜRKİYE YENİ BİR HİKAYE YAZMAK İSTİYOR
Türkiye, otomotivde yeni bir yatırım hikâyesi yazmak istiyor. Ancak Manisa ve Samsun’daki milyarlarca liralık sanayi parsellerinin hâlâ boş olması, “niyet” ile “fiili yatırım” arasındaki mesafeyi bir kez daha gözler önüne seriyor. Gözler şimdi Çinli üreticilerin vereceği nihai kararlarda.
